Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog 6 - Juli ’42 – mei ’43

Eind juni 1942 kondigde de bezetter aan dat álle Joden uit Nederland zouden worden gedeporteerd. Dit deel ontleedt de machinerie achter die deportaties – én beschrijft hoe na Stalingrad het tij keerde en het verzet in Nederland driester werd.

De Jong werpt een schril licht op de systematiek van de deportaties: de sluwe schijnzekerheid van ‘stempels’, ‘lijsten’ en uitzonderingen, de rol van de Nederlandse Spoorwegen en van de Nederlandse politie, de positie van de Joodse Raad. Daartegenover staat de hulp aan Joodse onderduikers en het groeiende illegale werk – met als schaduwzijde de sinistere rol van Anton van der Waals, de gevaarlijkste V-Mann van de vijand. Een afzonderlijk hoofdstuk portretteert de ‘foute’ sector: de NSB, de WA, de SS en de Oostfront-vrijwilligers. Daarnaast komt het verzet aan bod: de artsendemonstratie, de strijd om de loyaliteitsverklaring van de studenten, de aanslag op het Amsterdamse bevolkingsregister – tot en met de April-Meistakingen van 1943.

In de pers

‘Tegen de voorzichtigheid van bijna allen, krijgt de moed van de enkeling een glans van tragiek, de glans van een bij voorbaat verloren gevecht, dat door De Jong meesterlijk wordt geschilderd.’

– Louis Sinner, Algemeen Dagblad, 19 april 1975

In dit deel onder meer:

- De deportaties, fase één en twee: Westerbork, de werkkampen en kamp Vught

- De ‘stempels’ en ‘lijsten’: de systematiek van de valse hoop

- De rol van Spoorwegen, politie en Joodse Raad

- Hulp aan onderduikers – en de ‘Jodenjagers’

- Anton van der Waals en het Spiel tegen Vorrink

- De ‘foute’ sector: NSB, WA, SS, Oostfront-vrijwilligers

- Stalingrad en de kentering; de liquidatie van Seyffardt

- De artsendemonstratie en de aanslag op het bevolkingsregister

- De April-Meistakingen van 1943

Dit is deel 6 van Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog, het monumentale standaardwerk van historicus Loe de Jong over Nederland in de oorlogsjaren dat in totaal veertien delen in zeventien boeken – ruim 17.000 pagina’s – beslaat. Deze e-boekeditie volgt de wetenschappelijke editie van 1975, met het volledige notenapparaat en register.