Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog 4 - Mei ’40 – maart ’41

Na de capitulatie probeerde de bezetter Nederland eerst te winnen in plaats van te breken: het land moest rijp worden gemaakt voor het nationaal-socialisme. Maar al in dit eerste jaar begonnen ook de maatregelen tegen de Joodse Nederlanders – en groeide het verzet, tot aan de Februaristaking toe.

Op 29 mei 1940 kreeg Nederland een burgerlijk bezettingsbestuur onder Reichskommissar Arthur Seyss-Inquart, met de opdracht het land ‘op sluwe wijze’ de Nieuwe Orde binnen te leiden. Aanvankelijk leek dat te lukken: veel Nederlandse autoriteiten meenden dat Duitsland niet meer te verslaan was en dat Nederland zich moest schikken – voorop de secretarissen-generaal, de hoogste ambtenaren van de ministeries, die na het vertrek van de regering naar Londen het dagelijks bestuur hadden voortgezet. Maar het verzet groeide, van de eerste illegale groepen tot de massale woede over de Jodenvervolging, en culmineerde in de Februaristaking van 1941. Die betekende het failliet van Seyss-Inquarts politiek.

In de pers

‘Een huiveringwekkende periode, waarin Nederland naar een verweer moest zoeken voor een situatie waarvoor geen handboek bestaat …’

– Haarlems Dagblad

In dit deel onder meer:

- De heersers: Seyss-Inquart, Rauter en het onderdrukkingsapparaat

- De secretarissen-generaal: aanblijven, meebuigen of weigeren?

- Werken voor de vijand: vliegvelden, spoorwegen, militaire productie

- Anjerdag: het eerste openlijke protest

- De Nederlandse Unie en haar Driemanschap: Einthoven, Linthorst Homan, De Quay

- De eerste illegalen: de Geuzen, spionage, ondergrondse pers

- Het begin van de Jodenvervolging en Cleveringa’s protestrede

- De Februaristaking: razzia, staking, achttien doden

Dit is deel 4 van Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog, het monumentale standaardwerk van historicus Loe de Jong over Nederland in de oorlogsjaren dat in totaal veertien delen in zeventien boeken – ruim 17.000 pagina’s – beslaat. Deze e-boekeditie volgt de wetenschappelijke editie van 1972, met het volledige notenapparaat en register.