Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog 5 - Maart ’41 – juli ’42

In 1941 verscherpte de bezetter zijn koers: nog maar één toegelaten partij, gelijkgeschakelde pers en radio, nazificatie van onderwijs en beroepsleven. Dit deel laat zien hoe dat offensief grotendeels stukliep op de Nederlandse samenleving.

Seyss-Inquart moest het Nederlandse volk winnen voor het nationaal-socialisme. De Februaristaking had zijn falen onderstreept, maar hij zette door: arbeiders, boeren, artsen en kunstenaars moesten in nationaal-socialistische organisaties worden ondergebracht, het onderwijs moest ‘hervormd’, de NSB werd de enige toegelaten partij. De Jong beschrijft hoe dit offensief goeddeels werd afgeslagen – door de kerken, de artsen, de illegaliteit – en hoe tegelijk de systematische isolering en beroving van de Joodse Nederlanders vorderde. Tegen de achtergrond van het kantelende oorlogsverloop: Hitlers aanval op de Sovjet-Unie en Pearl Harbor.

In de pers

‘Het verschijnen van elk deel van het grote werk van professor De Jong is telkens weer een gebeurtenis … De gedegen werkwijze … het heldere taalgebruik en de indringende en tegelijk overzichtelijke wijze, waarop de gebeurtenissen worden gepresenteerd, zijn even zovele punten ter ondersteuning van onze zienswijze, dat prof. De Jong … voor ons allen uitermate belangrijk werk verricht.’

– A.S. Rijxman, Nieuw Israëlietisch Weekblad

In dit deel onder meer:

- ‘Vrij baan voor de NSB’: de enig toegelaten partij

- Gelijkschakeling: pers, radio, onderwijs, Kultuurkamer, vakbeweging

- De invoering van het persoonsbewijs en de rol van de politie

- Naar het getto: registratie, isolering en beroving van de Joden; de Joodse Raad

- De kerken in verzet; Titus Brandsma

- De illegaliteit: pilotenhulp, illegale pers, de OD, Het Parool

- Contact met Londen: Engelandvaarders, geheime agenten en het begin van het Englandspiel

- Naar de Endlösung: de Jodenster en de laatste voorbereidingen

Dit is deel 5 van Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog, het monumentale standaardwerk van historicus Loe de Jong over Nederland in de oorlogsjaren dat in totaal veertien delen in zeventien boeken – ruim 17.000 pagina’s – beslaat. Deze e-boekeditie volgt de wetenschappelijke editie van 1974, met het volledige notenapparaat en register.